Stanowisko w sprawie porozumienia ACTA

Sojusz Lewicy Demokratycznej konsekwentnie jest przeciwny ograniczaniu praw i swobód obywatelskich w Internecie. Przypominamy, że w listopadzie 2010 roku na forum Parlamentu Europejskiego wszyscy posłowie SLD-UP (7), jako jedyni wśród 50 polskich deputowanych, głosowali za rezolucją krytykująca nieprzejrzysty tryb prac oraz treść porozumienia ACTA. 

Nasze główne zastrzeżenia dotyczą następujących kwestii:

1. Tryb, w którym porozumienie ACTA zostało wypracowane uważamy za oburzający. Umowa została wynegocjowana za zamkniętymi drzwiami, bez uczestnictwa wielu organizacji i środowisk społecznych.

Spośród kilkudziesięciu organizacji, z którymi przeprowadzono konsultacje dominowały stowarzyszenia reprezentujące właścicieli praw autorskich i korporacje medialne. Tymczasem organizacje zajmujące się przestrzeganiem podstawowych praw obywatelskich zostały pominięte. To pokazuje, że projekt jest jednostronny i nastawiony na realizację interesów finansowych i prawnych tylko jednej grupy.

Co więcej, żadne z państw-sygnatariuszy ACTA, jak dotąd nie udostępniło opinii publicznej wszystkich dokumentów związanych z procesem negocjacji.

Sam sposób, w jaki dokument ACTA został stworzony budzi nasz niepokój i jest sygnałem, że porozumienie nie spełnia demokratycznych standardów.

2. Porozumienie ACTA budzi zastrzeżenia z punktu widzenia ochrony podstawowych praw obywatelskich. Umowa obliguje dostawców Internetu do ujawniania danych osobowych osób podejrzanych o naruszenie prawa własności intelektualnej domniemanym posiadaczom praw autorskich. Chodzi więc o postawienie firm, takich jak sklepy, serwisy aukcyjne czy blogosfery - w roli "policji internetowej". Miałyby one ścigać naruszenia i im zapobiegać. Jest to więc próba egzekwowania domniemanych naruszeń prawa poza powszechnym wymiarem sprawiedliwości.

Po wprowadzeniu ACTA dane obywateli podlegałyby ujawnieniu na podstawie niejasnych standardów przez instytucje, które nie są bezstronne. To może oznaczać poważne zagrożenie dla podstawowego prawa, jakim jest prawo do prywatności użytkowników Internetu.

3. ACTA w obecnym kształcie ma na celu zaostrzanie represji i kontroli wobec internautów. Porozumienie będzie też miało negatywne konsekwencje dla wolności wypowiedzi i dostępu obywateli do dóbr kultury.

4. Porozumienie ACTA powstało pod wpływem lobbingu wielkiego przemysłu rozrywkowego. Wiele z przepisów umowy jest niejasnych, co pozostawia miejsce na spory interpretacyjne. Istnieje ryzyko, że jeżeli Polska przyjmie prawo pod naciskiem komercyjnie nastawionych lobbies, te same lobby mogą później naciskać na egzekwowanie tego prawa w represyjny wobec obywateli sposób. 

Uważamy, że w tak ważnej sprawie nasz kraj nie powinien pozbawiać się suwerenności i możliwości kształtowania porządku prawnego w warunkach demokratycznej kontroli.

5. Sprawa porozumienia ACTA dotarła do opinii publicznej dopiero w styczniu tego roku. Tymczasem rząd polski odegrał w tym porozumieniu szczególną rolę. Przyjęcie ACTA przez Radę Unii Europejskiej zostało dokonane w grudniu 2011 roku, w czasie polskiej prezydencji, i ogłoszone jako jej sukces. Rząd polski do końca upierał się przy sfinalizowaniu porozumienia. Mimo olbrzymiego protestu społecznego, umowa została podpisana przez Polskę 26 stycznia 2012 roku, podczas gdy część innych krajów (m.in. Niemcy i Holandia) postanowiła zachować się w tym wypadku wstrzemięźliwie.

6. Ubolewamy, że rząd polski lekceważy opinię publiczną. Fala protestów, którą w tej chwili obserwujemy, stanowi ewenement. Ogrom problemu sprawił, że internauci wyszli z sieci i stanęli na ulicach. 

Uważamy, że lista pytań i wątpliwości w sprawie ACTA jest tak długa, że dalsze konsultacje i wyjaśnienia są niezbędne. Dołożymy wszelkich starań by sprawdzić, jakie są skutki prawne wprowadzenia tej umowy dla Polski. Będziemy angażować w tym celu służby prawne w Sejmie i Parlamencie Europejskim.

Grupa Socjalistów i Demokratów domaga się przeprowadzenia w Parlamencie Europejskim analizy społecznych skutków wprowadzenia umowy ACTA. Analogiczna analiza powinna zostać dokonana w Sejmie RP pod kątem polskiego porządku prawnego.

Delegacja Polska
w Grupie Postępowego Sojuszu
Socjalistów i Demokratów
w Parlamencie Europejskim

w składzie:

Lidia Geringer de Oedenberg
Adam Gierek
Bogusław Liberadzki
Wojciech Olejniczak
Joanna Senyszyn
Marek Siwiec
Janusz Zemke

Bruksela, 27 stycznia 2012